Του Βασίλη Πανούσου[1]

Το πρόβλημα των ναρκωτικών στη χώρα μας αποκτά εκρηκτικές διαστάσεις αφού σύμφωνα με επίσημα στοιχεία το όριο έναρξης χρήσης ναρκωτικών ουσιών έχει μειωθεί στα 15,5 έτη, οι θάνατοι έχουν αυξηθεί αλματωδώς, τα ναρκωτικά εξαπλώνονται στα σχολεία ενώ η πρόσβαση σ’ αυτά γίνεται όλο και ευκολότερη.

syriggesstaxalikiaΓίνεται φανερό λοιπόν πώς η μεγέθυνση του προβλήματος της τοξικοεξάρτησης συσχετίζεται αλλά και αποτυπώνει τη βαθειά κοινωνική κρίση σε οικονομικό, πολιτικό και πολιτιστικό επίπεδο. Μια κρίση που προκαλεί ανασφάλεια σε όλο και πλατύτερα κοινωνικά στρώματα αφού καπιταλιστική κρίση σημαίνει διόγκωση της ανισότητας και της ανεργίας. Οι κυβερνήσεις Πασοκ και Νέας Δημοκρατίας επιχειρούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα με το Εθνικό σχέδιο δράσης που ρίχνει όλο το βάρος στα υποκατάστατα (προγράμματα μεθαδόνης) με μικρή και συχνά πρόσκαιρη αποτελεσματικότητα  (περίπου10%) και αφήνει στην άκρη τα στεγνά προγράμματα, ως πιο δαπανηρά, (ποσοστά επιτυχίας πάνω από 70%) και που επιχειρούν με ειδικευμένο προσωπικό να επανεντάξουν τον τοξικομανή στην κοινωνία βοηθώντας τον να επαναχαράξει σε νέες υγιείς και ως εκ τούτου σταθερές βάσεις τη σχέση του με το κοινωνικό περιβάλλον .

Ο χώρος της Εκπαίδευσης χαρακτηρίζεται κι αυτός από τα προβλήματα και τις αγκυλώσεις που χαρακτηρίζουν το ίδιο το σύστημα. Μέσα σ’ αυτό αναπαράγονται οι βασικές αρχές που το διέπουν και οι αυριανοί πολίτες μαθαίνουν πώς η ισότιμη μεταχείριση και οι ίσες ευκαιρίες, ισοδυναμούν με ουτοπία και πως ρεαλισμός σημαίνει ανταγωνισμός έστω και με την ήπια εκδοχή της ευγενούς άμιλλας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο οι νυν μαθητές και αυριανοί πολίτες κατηγοριοποιούνται σε πρώτους και δεύτερους, νικητές και ηττημένους με τους δεύτερους να βρίσκονται εκτεθειμένοι σε ποικίλους κινδύνους όπως η τοξικοεξάρτηση.

Παρόλα όμως τα προβλήματά του το σχολείο αποτελεί έναν σημαντικό φορέα κοινωνικοποίησης μέσα από το οποίο περνά το σύνολο του πληθυσμού της χώρας και εκεί διαμορφώνονται και αναπτύσσονται οι βασικές δεξιότητες, ο ψυχισμός και η κοινωνική συνείδηση του ατόμου.

Είναι λογικό πως το σχολείο με τον διαπαιδαγωγητικό του χαρακτήρα, αποτελεί τον καλύτερο χώρο για να λειτουργήσει η πρωτογενής πρόληψη. Κάτι τέτοιο μέχρι σήμερα δε συμβαίνει παρά με τρόπο αποσπασματικό και ευκαιριακό (π.χ πρόσκληση ειδικών ομιλητών). Αν και η Π. Π δεν μπορεί να λειτουργήσει ως γραφειοκρατικός σχεδιασμός εν τούτοις απαιτείται ορθή και πλήρης πληροφόρηση εκπαιδευτικών, γονέων και μαθητών για το πρόβλημα της τοξικοεξάρτησης και σταθερή συνεργασία του σχολείου με πρόσωπα ειδικά καταρτισμένα. Η ετοιμότητα του σχολείου για την αντιμετώπιση του προβλήματος είναι αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη, γι’ αυτό απαιτείται η συνεργασία του σχολείου και με την Τοπική αυτοδιοίκηση και άλλους φορείς της τοπικής κοινωνίας.

Την ουσιαστική όμως πρόληψη θα τη δώσει η αλλαγή του σημερινού χαρακτήρα του σχολείου με δωρεάν 12χρονη εκπαίδευση, που θα προωθεί τη συνεργασία, θα αναπτύσσει τη φαντασία των μαθητών, θα επιτρέπει την ανάπτυξη πρωτοβουλιών και θα καλλιεργεί τη δημοκρατική συνείδηση και την κοινωνική ευθύνη.

Γίνεται βέβαια φανερό πως ένα τέτοιο σχολείο απαιτεί άλλες κοινωνικές δομές για τις οποίες καλούμαστε όλοι να αγωνιστούμε.


[1] Ο Βασίλης  Πανούσος είναι φιλόλογος και μέλος του Ε.Σ.Υ.Ν Πάτρας.

Advertisements