Του Γιώργου Μάλφα

Η συνάδελφος Διονυσία Ασπρογέρακα με αφορμή την «έκκληση του μητροπολίτη για … αγρυπνία και προσευχή υπέρ της καλοτυχίας των υποψηφίων στις Πανελλαδικές Εξετάσεις» κατέθεσε τον προβληματισμό της σε ένα εξαιρετικό κείμενο-σχόλιο στο σύνδεσμο:

https://eparemvasiax.wordpress.com/2009/05/16/agrypnia-dionasprog-pan-exet/. Αισθάνομαι την ανάγκη να τη συγχαρώ για όσα έγραψε και επιπλέον να σας καταστήσω κοινωνούς μιας άλλης διαδικτυακής συζήτησης, με αφορμή το ίδιο θέμα και μια ανάρτηση  (Οι «μαγικές» λειτουργίες για τις Πανελλαδικές, του «Προμηθέα», στη διεύθυνση:

agiorgis ieremiadh

http://panagiotisandriopoulos.blogspot.com/2009/05/blog-post_13.html, που ξεκίνησε στις 13 Μαΐου. Σ’ αυτή τη συζήτηση, η οποία είχε κυρίως θεολογικές αφετηρίες, είχα την ευκαιρία να συμβάλω κι εγώ με δυο σχόλια. Ήταν τα εξής:

Το πρώτο:

«Φίλτατε Προμηθέα

Έπρεπε κάποιος να τολμήσει και σ’ αυτό το ζήτημα… Εύγε! Να καταθέσει τον αντί-λογο με ευθύτητα και οξυδέρκεια και κυρίως χωρίς ψευδαισθήσεις. Να μιλήσει για τα αυτονόητα (;) σε συνθήκες στρέβλωσης, υπανάπτυξης και αλλοτρίωσης της εκκλησιαστικής μας ζωής. Για την απώλεια προσανατολισμού, τη σύγχυση κριτηρίων. Για την αγοραία εκδοχή της ευσέβειας που μεταπίπτει ανεπίγνωστα σε θρησκευτικό marketing ! Πίσω από τις φιέστες, τις «πρωτοτυπίες» και τις αναλόγου εμπνεύσεως πρακτικές το απόλυτο κενό της θεολογίας μας για τα μικρά και τα μεγάλα της ζωής μας. Η Θεία Ευχαριστία, η μετάληψη της ίδιας της Ζωής γίνεται πια το μέσο και όχι ο σκοπός. Η εξασφάλιση και όχι ο καημός. Για να «πετύχουμε» γενικώς!

Τουτέστιν, για να περάσουμε πρώτοι στις πρώτες των σχολών, για να ξορκίσουμε την ασθένεια, την κακοτυχία, τα βάσανα και τους φόβους μας. Γιατί όχι, και για να πάρουμε το δίπλωμα οδήγησης.. Καλά και βαθιά ανθρώπινα όλα αυτά, σύμφυτα των αναγκών και των επιθυμιών του επίγειου βίου μας. Πολύ λίγα όμως και μικρά μπροστά στο Όλον, το ακέραιο της Μετάληψης και της Κοινωνίας με την Αγάπη που μελίζεται αενάως για μας όλους τους τραγικά λίγους και μικρούς. Να είσαι ερωτευμένος με άλλα λόγια, για να χαίρεσαι τις ήττες του κόσμου όλες και τις αποτυχίες σου και να μη σε νοιάζει. Να κυνηγάς τον Αγαπημένο και να μην εκλιπαρείς για χάρες, εκδουλεύσεις και υποσχέσεις. Να ζεις ως πάντων έσχατος για να σε κάνει η χάρη Του πρώτο…

Ανακαλώ τις «ευχές» ενός σεβάσμιου προηγουμένου αγιορείτικου μοναστηριού σε μαθητές Λυκείου πριν από μερικά χρόνια: «Εύχομαι σ’ όλους σας να πετύχετε και στους τολμηρούς να αποτύχετε!». Δεν ήταν λογοπαίγνιο, ευρηματική υπεκφυγή. Ήταν μια ρωγμή, μια ρήξη με τον άνθρωπο της θρησκείας που προσδοκά δικαίωση κι επιτυχία από τα έργα και την τήρηση του νόμου. Ήταν η από-κάλυψη του ανθρώπου που παραδίνεται αμαχητί έχοντας «φάει ήττα» (που θα ΄λεγαν και τα παιδιά στη γλώσσα τους) στον Χριστό. Έτσι για να κάνει αυτός … κουμάντο στη ζωή του, μέσα από επιτυχίες και αποτυχίες.

Υστερόγραφο: 1ο Εκτός των άλλων, η επίκληση της θείας αρωγής εν όψει πανελλαδικών αντιφάσκει με αυτόν τον ίδιο τον θεσμό των εξετάσεων. Τη λογική και την ηθική του: ατομικισμός, ανταγωνισμός, χρησιμοθηρία… πρωταθλητισμός. Πόσο εύκολα μπορείς να τα παραβλέψεις όλα αυτά κάνοντας αγρυπνίες;

2ο Με την ευκαιρία αυτή, να υπενθυμίσω και την κατ’ έτος βράβευση των «αριστούχων» μαθητών στο πλαίσιο του θεσμού των «Πρωτοκλητείων»! Με όλο το σεβασμό, μήπως η τοπική μας Εκκλησία θα έπρεπε να καταργήσει τούτο το «έθιμο»; Δουλειά της Εκκλησίας είναι να συναγωνίζεται τη Eurobank στα καλλιστεία των «αρίστων»; Ποιας μάνας αγκαλιά αντέχει να ξεχνά τους μέτριους, τους κακούς και τους αποτυχημένους;  (δημοσίευση: 13 Μαΐου 2009 11:47).

Και το δεύτερο:

Είδα σήμερα, αγόρια και κορίτσια, να κάνουν αγαπητικά το σταυρό τους, ν’ ασπάζονται τρυφερά την πλαστικοποιημένη εικονίτσα που έφεραν μαζί τους, να χαϊδεύουν αισθαντικά το σταυρουδάκι που κρεμόταν στο λαιμό τους… Σήμερα, πρώτη μέρα των πανελλαδικών εξετάσεων, καθώς «επιτηρούσα» την τάξη, διασφαλίζοντας … το αδιάβλητο μιας άχαρης διαδικασίας. Σκεφτόμουν ξανά και ξανά όλη αυτή τη συζήτηση που προηγήθηκε. Υποκλίθηκα μυστικά στην «πίστη» τούτων των παιδιών και προσευχήθηκα μέσα μου να έχουν την «επιτυχία» ή την «αποτυχία» που έχουν πραγματικά ανάγκη.

Ταυτόχρονα, προβληματίστηκα επίμονα πάνω στα όρια και την αλήθεια της «φυσικής θρησκείας». Αυτής της πανάρχαιας, ενστικτώδους και ορμέφυτης ανάγκης του ανθρώπου να υποτάξει το μυστήριο του Θεού στην ασφάλεια της λογικής ή στη βεβαιότητα του συναισθήματος. Ο Θεός γνωρίζει βέβαια τους δρόμους και τους τρόπους να οδηγεί τα βήματα των παιδιών του στην απο-κάλυψη, σεβόμενος σκανδαλωδώς την ελευθερία τους. Διατηρώ στο εξής ακέραιες όλες τις επιφυλάξεις πλέον για τον εαυτό μου: Για το πως και με ποιόν τρόπο προκαλούμε ενίοτε τη Χάρη Του…

Ως ξόρκι, μαγικό και γούρι ή ως διακινδύνευση και δοκιμασία ορίων όπως αρμόζει στην Πίστη και στους μεγάλους Έρωτες;;; Από την ιδιοτέλεια των κινήτρων και της ανταπόδοσης, στην πλήρη παραίτηση απ’ όλα για χάρη του Ενός. Ζηλεύω την επιτυχία-χάρισμα των αποτυχημένων της τελευταίας στιγμής! Ενός Ληστή, μιας Πόρνης, ενός Τελώνη… Γι’ αυτό παραμένω στην Εκκλησία. Για ΚΑΝΕΝΑΝ άλλο λόγο!

Υ.Γ. Στον Προμηθέα το ευχαριστώ μου για την άσκηση στη διάκριση των γεγονότων στην οποία μας υπέβαλε. Και σ’ όλους όσοι κατανόησαν (συμφωνώντας ή διαφωνώντας) την αγωνία του προκαταρκτικού μου σχολίου. (δημοσίευση: 15 Μαΐου 2009 7:50)

Τέλος, σας κοινοποιώ και το μήνυμα του αρχιεπισκόπου προς τους μαθητές (15/05/09). Δεν ξέρω πόσοι από μας τους μάχιμους εκπαιδευτικούς θα μπορούσαμε να πιάσουμε το … διακύβευμα των Πανελλαδικών, με τον τρόπο που το εντόπισε ο ψυχωμένος λόγος του Ιερώνυμου…

«Ήρθε ο καιρός του επόμενου βλέμματος»1. Καιρός που οι λέξεις δέχονται το αποτέλεσμα της πρώτης ωρίμανσης. Της αρχικής αναζήτησης. Κανένα εξεταστικό σύστημα δεν έχει τη δυνατότητα να αξιολογήσει την ομορφιά αυτής της περιπέτειας. Άρα θα πρέπει να αντιλαμβάνεσθε ότι οι οποιεσδήποτε εξετάσεις δεν αγγίζουν το όραμα σας, τις ελπίδες σας, το μέλλον και τη δημιουργικότητά σας. Κάθε εξεταστικό σύστημα προσπαθεί «αντικειμενικά» να μετρήσει επίπεδα γνώσης. Έχουν αποτύχει όμως. Ο άνθρωπος και οι δυνατότητές του τα ξεπερνούν.

Επομένως μην παγιδευτείτε στη λογική της «αποτυχίας» ή της «επιτυχίας». Κάθε αποτέλεσμα αντιμετωπίστε το ως πρόκληση. Ως κάλεσμα για νέα αρχή, για αλλαγή πορείας.  Ακόμα και πρόχειρα αν διατρέξετε την Αγ. Γραφή θα διαπιστώσετε πολλούς «αποτυχημένους» που κοσμούν τις σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας. Θα διαπιστώσετε επίσης ότι τίποτε δεν κρίνεται από το αποτέλεσμα μιας προσπάθειας αλλά από την αγάπη . Από τη φλόγα που πληρώνει την καρδιά μας. Από την αφοσίωση και την πίστη στο όραμά μας.

Στα σύνορα του τέλους της σχολικής σας ζωής και της αρχής μιας νέας προσεύχομαι, να συνοδοιπορείτε με τον Αναστάντα Κύριο μας, να νοιώσετε, όπως οι μαθητές Του στο δρόμο προς την Εμμαούς, την Χαρά και τη Φλόγα της Συνάντησης να καίει την καρδιά σας».
1. Ν.Καρούζου Τα ποιήματα τ.Α’ (1961-1978).

Αυτά όλα φίλοι μου, για όσους δεν επαναπαύονται στις  μακάριες αλήθειες (των γενικεύσεων και των απλουστεύσεων) και επιμένουν να ψάχνουν ανάμεσα στις γραμμές, τις λεπτότατες διακρίσεις για το πραγματικό νόημα του σχολείου, της εκκλησίας κ.ο.κ.

Πάτρα, 16-05-2009, Γιώργος Μάλφας

Advertisements